Küçük evcil hayvanlar, sınırlı alanı olan evler için pratik bir seçenek gibi görünür. Bu kısmen doğrudur; ancak hamster ve tavşan gibi hayvanların ihtiyaçları bedenlerinin küçüklüğüyle ters oranda ayrıntılıdır. İkisi de yanlış beslenmeye çok hızlı tepki veren sindirim sistemlerine sahiptir, ikisi de kirli ortamda kısa sürede hastalanır ve ikisi de insan eline alışmak için sabır ister. Doğru bir hamster tavşan bakımı rutini kurmak zor değildir, yalnızca birkaç temel kuralı baştan öğrenmeyi gerektirir.
Aşağıda beslenmeden kafes düzenine, temizlik sıklığından sosyalleşmeye kadar yeni başlayan birinin bilmesi gereken çerçeveyi bulacaksınız. Kedi ve köpek bakımına göre daha az konuşulan bir alan olduğu için, internette dolaşan yanlış bilgilerin de fazla olduğunu unutmayın.
Hamster ve tavşan aynı raftan yem almaz. Hamster omnivor eğilimli bir kemirgendir; tavşan ise tamamen otçuldur ve sindirimi sürekli çalışan bir sistemdir. Bu fark, bakımın en kritik noktasıdır.
Temel gıda, hamsterlar için üretilmiş karışık bir yem olmalıdır. Bunun yanına haftada birkaç kez küçük miktarda taze sebze (havuç dilimi, salatalık, brokoli) ve protein kaynağı olarak birkaç tane haşlanmış yumurta parçası ya da kurutulmuş böcek eklenebilir. Miktar konusunda cömert olmayın: yetişkin bir hamster için günde bir çorba kaşığı yem yeterlidir. Hamsterlar yiyeceği yatağının altına saklar, bu yüzden kabı boş görünce "yemek bitti" diye düşünmek yanlıştır.
Kesinlikle verilmemesi gerekenler arasında çikolata, soğan, sarımsak, turunçgiller, badem ve şekerli insan gıdaları vardır. Ayçiçeği çekirdeği sevilir ama yağlıdır; ödül olarak günde bir-iki tane sınırında kalmalıdır.
Tavşan beslenmesinin omurgası kuru ot, yani samandır. Günlük tüketimin yaklaşık yüzde sekseni sınırsız erişilebilir kuru ottan gelmelidir; bu hem sindirimi çalıştırır hem de sürekli uzayan dişleri aşındırır. Yanına her gün taze yeşillik (roka, maydanoz, kereviz sapı, marul çeşitleri) ve az miktarda pelet yem verilir. Peleti ana yiyecek yapmak, tavşanlarda görülen obezite ve diş problemlerinin en yaygın nedenidir.
Marul türlerinde göbek salata gibi çok sulu olanlardan kaçının. Yeni bir sebzeyi tek başına, küçük miktarda deneyip iki gün dışkı kıvamını izlemek iyi bir alışkanlıktır. Tavşanın bir gün boyunca hiç yemek yememesi acil durumdur ve vakit kaybetmeden veteriner kontrolü gerektirir.
Her iki tür için temiz su her zaman erişilebilir olmalı, damlalıklı biberon ya da devrilmeyen ağır bir kap günlük olarak yenilenmelidir. Dişler ömür boyu uzadığı için kemirilecek malzeme (işlenmemiş söğüt ya da elma dalı, sıkıştırılmış saman blokları) bulundurmak şarttır. Haftada bir hayvanı elinize alıp gözlerini, burnunu, kulaklarını, pati altlarını ve arka bölgesini kontrol edin. Kilo takibi için basit bir mutfak terazisi bile işe yarar; ani kilo kaybı çoğu hastalığın ilk işaretidir. Diş sağlığı ve düzenli veteriner kontrolü, küçük hayvanlarda kedi ve köpeklerde olduğundan bile daha belirleyicidir.
Küçük hayvanların çoğu, satılan hazır kafeslerin sunduğundan daha fazla alana ihtiyaç duyar. Kafes bir yatak odasıdır, tüm ev değil.
Hamster için geniş taban alanı, yüksek katlardan daha değerlidir; derin bir altlık katmanı tünel kazmasına izin verir. Çarkın gövdesi bel sağlığı için düz ve yeterince büyük olmalı, ızgaralı tipler tercih edilmemelidir. Tavşan içinse kafes yerine bir oda köşesinin çitle ayrılması, yanına tuvalet kabı ve saklanma kutusu konulması en sağlıklı düzendir. Tel zeminler tavşanların pati altlarını yaraladığı için altına düz bir yüzey serilmelidir.
Altlıkta kağıt esaslı ürünler ya da tozu alınmış saman kullanın. Çam ve sedir talaşı, uçucu yağları nedeniyle solunum yollarını tahriş eder. Kafesi doğrudan güneş alan pencere kenarına, radyatör yanına veya hava akımı olan kapı önüne koymayın.
| Sıklık | Yapılacak iş |
|---|---|
| Her gün | Tuvalet köşesinin ve kirli altlığın alınması, su ve yem kabının yıkanması, bozulmuş taze yemin toplanması |
| Haftada bir | Altlığın büyük bölümünün yenilenmesi, çark ve oyuncakların silinmesi |
| Ayda bir | Kafesin tamamen boşaltılıp ılık suyla, gerekirse seyreltik sirkeyle yıkanıp iyice kurutulması |
Genel temizlikte eski altlıktan bir tutam saklayıp yeni yatağa karıştırmak, tanıdık kokuyu koruduğu için stresi azaltır. Kimyasal ev temizleyicileri ve kokulu spreyler bu hayvanların hassas solunum yolları için uygun değildir.
Yeni gelen hayvana ilk birkaç g